تنش زدایی

تنش زدایی بر روی محصولات فلزی انجام می گیرد تا تنش های باقیمانده در ساختار به حداقل برسد تا خطر تغییرات ابعادی در طول مراحل ساخت بعدی یا استفاده نهایی از قطعه کاهش یابد .

مزایا

ماشین کاری و برش همانند تغییر شکل پلاستیکی ، موجب تقویت تنش ها در داخل ماده می شود . اگر این تنش ها بدون کنترل آزاد شوند برای مثال در طول عملیات حرارتی بعدی ، موجب تغییرات ابعادی ناخواسته می گردند . برای به حداقل رساندن تنش ها بعد از ماشین کاری و خطر تغییرات ابعادی قطعه  می توان عملیات تنش زدایی را انجام داد .

تنش زدایی عموما بعد از ماشین کاری خشن  اما قبل از تمام کاری نهایی نظیر پولیش یا سنگ زنی انجام می گیرد قطعاتی که تلرانس ابعادی دقیقی دارند و قرار است تحت فرایند بیشتری قرار گیرد برای مثال توسط نیترو کربن دهی ، باید تنش زدایی شوند .

ساختارهای جوشکاری شده را می توان با عملیات تنش زدایی، از تنش های موجود در آن آزاد کرد.

کاربرد ومواد

تنش زدایی ساختار ماده را تغییر نداده و سختی آن را زیاد تحت تاثیر قرار نمی دهد.

قطعات سخت کاری و تمپر شده باید در دمایی حدود 50 درجه سانتیگراد زیر دمای قرار گرفته در تمپر ،تنش زدایی شوند تا از اثرات کاهش سختی جلوگیری بعمل آید.

قبل از نیتروکربن دهی، تنش زدایی باید در دماهایی بالاتر از 600 درجه سانتیگراد انجام گیرد.

قطعات مسی و برنجی را نیز می توان تنش زدایی کرد.برای فولادهای زنگ نزن معمولا عملیات حرارتی محلول دمای بالا برای تنش زدایی لازم است.

جزئیات فرآیند

تنش زدایی برای فولادها عموما بین 550 تا 650 درجه سانتیگراد انجام می گیرد.زمان نگهداشتن تقریبا یک تا دو ساعت است.بعد از نکهداشتن در دمای مورد نظر،قطعات باید بطور آهسته در کوره یا در هوا خنک شوند. سرعت خنک کاری آهسته برای جلوگیری از ایجاد تنش های کششی توسط اختلاف دما در داخل قطعه ضروری است،این امر وقتی که قطعات بزرگتر تنش زدایی می شوند از اهمیت خاصی برخوردار است. در صورت لزوم،تنش زدایی را می توان در کوره حاوی گاز محافظ انجام داد،در اینصورت از اکسیده شدن سطوح جلوگیری بعمل می آید.در شرایط حساس می توان از کوره های خلا استفاده کرد.دمای تنش زدایی برای قطعات مسی،بستگی به نوع آلیاژ، 150 تا 275 درجه سانتیگراد و برای قطغات برنجی 250 تا 500 درجه سانتیگراد می باشد.